Մշակույթ

Սիսիանի Զախար Խաչատրյանի անվան գեղարվեստի դպրոցում կայացավ 2015-2016թթ.. ուստարվա հաշվետու ցուցահանդեսը: Նկարներից բացի ներկայացված էին հելունագործ, կավագործ, կարպետագործ աշխատանքներ:

Ուսումնական տարվա ավարտի կապակցությամբ սաներին շնորհավորեցին և հետագա հաջողություններ մաղթեցին դպրոցի տնօրեն Հովիկ Իսաջանյանը, Սիսիանի քաղաքապետարանի կազմակերպական բաժի պետ Սլավիկ Դադաշյանը: Վերջինս նշեց, որ ճանաչված նկարչի անունը կրող կրթօջախում սովորելը պարտավորեցնող պետք է լինի թե´ սաների և թե´ դասավանդողների համար:

Տյառնընդառաջը նշվեց նաև Սիսիանի մանկապատանեկան ստեղծագործական կենտրոնում: Մասնակիցները խոհարարության խմբի սաներն էին, ովքեր տոնին պատրաստվել էին ամենայն պատասխանատվությամբ՝ պատրաստելով ավանդական կերակրատեսակներ ու քաղցրավենիք՝ հարիսա, խաշիլ, փոխինձ, խորիզով գաթա, հալվա, աղանձ:

Երեխաներին համապատասխան տարազով ապահովել էր կենտրոնի ակտիվ ծնող Արգինե Սահակյանը: Վերջինիս օգնությամբ մասնակիցները պատրաստել էին նաև ծիսական ծառ: 

Եռաչափ նոր սարք Սիսիանի Համո Սահյանի անվան մշակույթի կենտրոնին, հենց Համո Սահյանի պատկերով ու ձայնով:

Վորլդ Վիժն Սիսիանի Տարածքային զարգացման երիտասարդական ծրագրերի շրջանակներում նորարար գաղափարների ներկայացման ծրագրի մրցույթ էր հայտարարվել, որին մասնակցության հայտ էր ներկայացրել նաեւ Սիսիանում գործող Ինստիգեյթ ուսումնական կենտրոնի երիտասարդների նախաձեռնող խումբը:

Ծրագրի արդյունքում ստացվեց Համո Սահյանի պատկերը՝ լուսային եռաչափ ֆորմատով: Սարքը տեղադրվել է Սիսիանի Համո Սահյանի անվան մշակույթի կենտրոնում: Նախատեսվում է կազմակերպել շրջիկ ցուցադրություններ:

Հայց ցեղասպանություն 100-ամյա տարելիցին սիսիանցի 10 արվեստագետների աշխատանքներ ցուցադրվել են Ազգային պատկերասրահի Սիսիանի մասնաճյուղում: «Հիշատակի ժառանգություն» խորագրով միջոցառմանը ներկայացված եղելտարբեր սերնդի արվեստագետների աշխատանքներ: Մեկ դար առաջ հայի ապրած ցավը ներկայացնել նկարների միջոցով եւ այդ կերպ պահանջատեր լինել:

Նիկողայոս Ադոնցի անվան Սիսիանի պատմության թանգարանը  11-րդ տարին է նշում է հացի տոնը: Այս տարի այն կրել էր «Հիշատակի ժառանգները» խորագիրը եւ նվիրված է Հայոց Մեծ եղեռնի 100-ամյակին: 1918 թ. հուլիսին Անդրանիկ Օզանյանը շուրջ 16 000 հայ գաղթականների ու զինվորների հետ մտնում է Սիսիան: Հացառատ Սիսիանը շուրջ մեկ տարի կիսում է իր հացը ջարդերից մազապուրծ գաղթականների հետ, ապրում ու ապրեցնում:

Եղեռնի հետևանքով Սիսիանում հաստատված շուրջ 100 ընտանիքներից 34-ի համար Սիսիանը դարձավ երկրորդ տուն: 

Սիսիանի քաղաքային գրադարանում «Ախլաթյան հնամենի գյուղ, 139-ամյա դպրոց» վերնագրով գրքի շնորհանդեսն է: Հեղինակը մեր հայրենակից, «Սիսական» հայրենակցական ՀԿ նախագահ, «Սիսական արծիվներ» գրքի հեղինակ Ժորա Խուրշուդյանն է: 

Հեղինակի նպատակն է գրքի միջոցով մնայուն արժեք թողնել Ախլաթյանի եւ ախլաթյանցիների մասին: Գրքում տեղ է գտել մի քանի սերնդի պատմություն, ներկայացված են անվանի ու ճանաչված մարդիկ, հերոսական պատմություններ: Գրքի առանձին 11 գլուխներոմ ներկայացված է հնամենի Ախլաթյանն իր սովորություններով, մարդկանցով…  

Սյունիքի մարզի Սիսիանի եւ Գորիսի տարածաշրջանների մշակութային օջախներ է այցելել մշակույթի նախարարՀասմիկ Պողոսյանը:

Այցը հագեցած էր եւ ընդգրկում էր Սիսիանի գրադարանը, երաժշտական, գեղարվեստի, պարարվեստի դպրոցները, պատկերասրահը, գեղանկարիչ Զաքար Խաչատրյանի եւ քանդակագործ Արտաշես Հովսեփյանի տուն-թանգարանները, Որոտնավանքն ու Զորաց քարերը։

Իսկ Հայաստանի հարավի մշակութային ժառանգությունը կլինի հոգատար աչքի ներքո: Որոտնավանքի վանական համալիրն այժմ նորոգվում է: 2017-ին ռեստավրացիոն աշխատանքները կավարտվեն: Մշակույթի նախարարը գոհ է նորոգման ընթացքից: Անձամբ է տեսել՝ սեպտեմբերյան աշխատանքային շաբաթը սկսելով Սյունիքի մարզից: Հասմիկ Պողոսյանը գործընկերների հետ եղել է Սիսիանում եւ Գորիսում: Մարզի ամենակոլորիտային քաղաքում նախարարը հյուրընկալվել է Կյորեսի ամենասիրված արձակագրի տուն թանգարանում: Ակսել Բակունցի տունը նույնպես նորոգվել է: Ժիրայր Գրիգորյանն է հետեւել մշակույթի նախարարի մշակութային այցին:

Սիսիանցի ստեղծագործող Թերեզա Ստեփանյանը բանաստեղծությունների իր հերթական գրքի շնորհանդեսը տոնեց Սիսիանում:
«Այ կաչաղակ, կաչաղակ», «Անդունդ ի վեր» և «Առեղծվածներ» գրքերում տեղ գտած չափածո գործերի և թարգմանությունների վերաբերյալ իրենց խոսքն ասացին բանասիրության դոկտոր Շչորս Դավթյանը, բանասիրական գիտությունների թեկնածու Վահագն Սարգսյանը, «Հայաստան» ամսագրի գլխավոր խմբագիր Տիգրան Նիկողոսյանը, հայոց լեզվի և գրականության ուսուցչուհիներ Նինել Աղասյանը, Սվետա Համբարձումյանը և այլոք:

Ազգային պատկերասրահի Սիսիանի մասնաճյուղում բացվեց գեղանկարիչ Նիկոլ Աղաբաբյանի անհատական ցուցահանդեսը։ Գեղանկարիչը ծնունդով Տավուշի մարզի Կողբ գյուղից է, սակայն իր ծննդավայրն է համարում հայոց յուրաքանչյուր բնակավայր, վրձինը ուժ ու գունավորում է ստանում հայաստանյան յուրաքանչյուր անկյունում։ Շուրջ 1 տարի է՝ Սիսիանում ավելի շատ է լինում․ այստեղ արդեն իր տունն ու արվեստագետի իր անկյունն ունի։ «Սիսիանում հզոր, աստվածային էներգետիկա եմ զգում»,- ասում է։

Սյունիքի մարզպետ Սուրիկ Խաչատրյանը, Սիսիանի քաղաքապետ Աղասի Հակոբջանյանը, սիսիանցիներն ու հյուրերը շրջում են Սիսիանի մարզադաշտում համահայկական «Ծաղկի տոն» միջոցառման շրջանակում տեղադրված տաղավարներով, ծանոթանում հատուկ կարիքով մարդկանց ձեռքով պատրաստված աշխատանքներին, համտեսում ղարաբաղյան ժենգյալով հաց ու գինի:

Միջոցառման կազմակերպիչ Սուսաննա Իսաջանյանի խոսքով՝ «Կյանքի գործոն» ծրագրի շրջանակում, որը ֆինանսավորել է ԱՄՆ դեսպանատունը, հաղորդումներ են պատրաստվել հանրապետության տարբեր քաղաքներում ապրող 32 սահմանափակ կարողություններով մարդկանց մասին։ Դրանք եթեր են հեռարձակվում «Կենտրոն» հեռուստաընկերությամբ:

Առանձին տաղավարներում ներկայացված էին սահմանափակ կարողություններով մարդկանց ձեռքի աշխատանքները՝  գեղանկարներ, կավե իրեր, հելունագործ, գոբելեն ու մաքրամե աշխատանքներ: Ծաղկին նվիրված երգեր, նաեւ պարային կատարումներ են ներկայացնում Շիրակի, Լոռու, Կոտայքի, Վայոց ձորի, Սյունիքի մարզերի, ԼՂՀ-ի պատվիրակները: Միջոցառմանը իրենց տաղավարներն ու դաշտերից հավաքած գույնզգույն ծաղկե կոմպոզիցիաներն են ներկայացնում նաեւ Սիսիանը, Աղիտու, Անգեղակոթ, Բռնակոթ, Շաքե եւ Սալվարդ գյուղական համայնքները: