Մշակույթ

«Ճչացող լռություն». այսպես է անվանել Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված քանդակների ցուցադրությունը նախաձեռնության հեղինակը՝ քանդակագործ, լրագրող, հաղորդավար Լիլի Կարապետյանը: 

«Ցուցադրությունն ինքն էլ գաղթող է, ինչպես գաղթեցին հայերը Հայոց ցեղասպանության ժամանակ,-ասում է Լիլին:- Կարծում եմ՝ քանդակների «գաղթը» հնարավորություն կտա, որպեսզի Հայաստանի շատ քաղաքների բնակիչներ տեսնեն դրանք, հաղորդակցվեն լռության հետ, որը ճչում է: Բոլորս էլ ապրում ենք այդ մեծ ցավը»:

Լիլիի նախաձեռնությունը Սիսիանում իրականություն է դառնում քաղաքապետարանի օժանդակությամբ: Սիսիանցիները քանդակագործի հոգու մարմնավորված ցավի հետ՝ բրոնզաձույլ վեց քանդակների տեսքով, հնարավորություն ունեն հաղորդակցվելու ընդամենը երեք օր: 

2015 թվականին «Ճչացող լռություն»-ը կշրջի հանրապետության համայնքներով, բայց ոչ վեց աշխատանքներով: Քանդակագործն աստիճանաբար կավելացնի դրանց թիվը: Յոթերորդ քանդակը շուտով պատրաստ կլինի:

Շուրջ 300 ցուցանմուշ, որ պատմում է Հայրենական մեծ պատերազմին սիսիանցիների մասնակցության մասին: Դրանք ռազմաճակատային նամակներ են, ճակատային մամուլում լույս տեսած հոդվածներ, փաստաթղթեր, լուսանկարներ, պատվոգրեր, շքանշաններ, մեդալներ, անձնական իրեր: Այս ամենը Մեծ հաղթանակի 70-ամյակի առիթով ցուցադրվում է Սիսիանի պատմության թանգարանում: 

«Ոչ միայն զենքով»․ ազգային պատկերասրահի Սիսիանի մասնաճյուղում ցուցադրվում են նրանց աշխատանքները, ովքեր Արցախյան ազատամարտի օրերին վրձինը, գրիչն ու մատիտը փոխարինեցին զենքով, արվեստագետի իրենց կոչումը` հայրենիքի պաշտպանի սուրբ առաքելությամբ: Սիսիանցի ազատամարտիկների շրջանում ստեղծագործողների թիվը շատ ավելի մեծ է, սակայն այս պահին ներկայացված են նրանցից 6-ը՝ Վարդան Ղազարյանը, Վալերիկ Ստեփանյանը, Աղվան Մինասյանը, Արտաշես Եսայանը, Աշոտ Ավագյանը և Գրիգոր Գրիգորյանը: Նրանցից որոշներն այսօր ֆիզիկապես մեզ հետ չեն, սակայն մարտադաշտում նրանց սխրանքն ու ստեղծագործություններից բխող էներգիան նրանց հավերժ մեր ուղեկիցն են դարձնում։

«Ցեղասպանության բնութագրումը մշակույթի միջոցով» ծրագրի շրջանակում ցուցահանդես է կազմակերպվել Սիսիանի գեղարվեստի դպրոցում։ Կրթօջախի 70-ից ավելի սաներ նկարների, կավագործ ու թելագործ աշխատանքների միջոցով ներկայացրել են իրենց պատկերացումները Ցեղասպանության մասին։

Նախաձեռնությունը «Զանգեզուրի երիտասարդական ասոցիացիա» ՀԿ-ինն է, որի ծրագիրը հավանության է արժանացել ՀՀ նախագահի աշխատակազմի կողմից հայտարարված  «Ցեղասպանություն և մշակույթ» խորագրով դրամաշնորհային մրցույթում։

Ապրիլի 14-ին Սիսիանի Համո Սահյանի անվան մշակույթի կենտրոնի բեմում Երեւանի փոփոխությունների թատրոնի դերասանները ներկայացնում էին «Պատմություն բաց ծովում» ինտերակտիվ բեմականացումը: Նախաձեռնությունը «Գորիսի կանանց զարգացման ռեսուրս կենտրոն» հիմնադրամինն էր, ֆինանսավորումը կատարել է Ասիական զարգացման բանկը:

Հանդիսատեսը մեկ շնչով բեմականացումը դիտելու հնարավորություն չուներ, այն ժամանակ առ ժամանակ ընդհատվում էր՝  հադիսատեսի խոսքն ու կարծիքը լսելու համար:   

Ջոկերը, ում դերում հանդես էր գալիս Արսեն Գրիգորյանը, նշում է, որ Սիսիանում հնչած կարծիքներն ու տեսակետները շատ են ու հետաքրքիր: Դերասանին զարմացրել է սիսիանցի հանդիսատեսի ակտիվությունը:

Ապրիլի 8-ին «Մշակութային կրթության աջակցության» հիմնադրամի նախաձեռնությամբ Կապանում տեղի ունեցավ Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված երաժշտական մրցույթ-փառատոն:

Էմմա Ասյանի անվան Սիսիանի երաժշտական դպրոցից այդ փառատոնին մասնակցեցին 5-7-րդ դասարանների 7 սաներ:

Նրանցից 4-ը մրցույթում արժանացան պատվավոր տեղերի:

Դպրոցի 7-րդ դասարանի սան Նարինե Իսկանդարյանը հաղթող ճանաչվեց մրցույթում:

Ապրիլի 7-ին Սիսիանի Համո Սահյանի անվան քաղաքային մշակույթի կենտրոնի դահլիճում համերգային ծրագրով նշվեց Մայրության եւ գեղեցկության օրը: Նախապես ծրագրված երգացանկում ընդգրկված էին նաեւ մեր հայրենակից աշուղ Երամի երգերից:

Սիսիանի քաղաքապետարանի եւ մշակույթի կենտրոնի նախաձեռնությամբ համերգին հրավիրվեց նաեւ հեղինակը: Աշուղը  սիրով ընդունեց հրավերը եւ աշուղ Աստղանուշի հետ սիսիանցի կանանց շնորհավորելու եկավ:

Աշուղն իր խոսքն ուղղեց սիսիանցի կանանց եւ աղջիկներին՝ Ապրիլի 7-ի կապակցությամբ: «Ժողովրդական երգը ժողովրդի սրտում է, այն մոռանալ հնարավոր չէ»,-նշեց աշուղը:

Սիսիանի Էմմա Ասյանի անվան երաժշտական դպրոցի դահլիճում Ավետիսյանական տրամադրություն էր: Անուշ Վարդանյանի ղեկավարած վոկալի բաժնի 24 երեխաներից 10-ը ներկայացնում էին կատարումներ Խաչատուր Ավետիսյանի երգացանկից:

Ջութակի հնչյունների ներքո և գարնանային տրամադրությամբ սիսիանցի կանայք ազգային պատկերասրահի Սիսիանի մասնաճյուղում ներկայացնում են իրենց աշխատանքները։ Արդեն երկրորդ տարին է, ինչ կանանց միամսյակին ընդառաջ սրահը լցվում է կնոջ ներաշխարհի գույներով ու տրամադրություններով, հնչում են շնորհավորական խոսքեր ու բարեմաղթանքներ։

 

«Այս տարի նախորդ տարվա համեմատությամբ միջոցառումների պակաս է նկատվում»,- նշում է Սիսիանի քաղաքապետարանի կազմակերպական բաժնի պետ Սլավիկ Դադաշյանը և պարզաբանում` 2014-ին Սիսիանը Հայաստանի երիտասարդական մայրաքաղաքն էր․ բնական է, որ աշխուժությունն ավելի մեծ պետք է լիներ:

Այս տարի գարնանային միջոցառումները կմեկնարկեն կանանց միամսյակով: Մարտի 6-ին ազգային պատկերասրահի Սիսիանի մասնաճյուղում կբացվի ցուցահանդես՝ «Ստեղծագործում են սիսիանցի կանայք» խորագրով: Մարտ ամսվա ընթացքում Համո Սահյանի անվան ժողգործիքների անսամբլը հանդես կգա նոր համերգային ծրագրով , որում կընդգրկվեն  սիսիանցի երգահանների, հատկապես՝ Աշուղ Երամի ստեղծագործությունները:

Տյառնընդառաջի տոնի նախօրեին` փետրվարի 13-ին, Սիսիանի սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցում եւս երեկոյան ժամերգությունից հետո կատարվեց նախատոնակ: Տյառնընդառաջը ավետում է Տերունի տոնի սկիզբը: Նախատոնակի արարողության ավարտին կատարվեց Անդաստանի արարողություն, որի ընթացքում օրհնվեցին աշխարհի 4 ծագերը: Անդաստանին հաջորդեց մոմերի օրհնության արարողությունը։ Եկեղեցուց վերցված կրակով բակում իբրեւ Քրիստոսի լույս` խարույկ վառվեց: Նորապսակ զույգերքը շուրջպար բռնեցին վառվող խարույկի շուրջ, այնուհետեւ թռան կրակի վրայով: